Witamina C – jaka najlepsza?

Witamina C jest związkiem znanym również pod nazwą kwas askorbinowy, który jest niezbędny do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka i niektórych zwierząt. Witaminę C człowiek musi pozyskiwać z zewnątrz, czyli dostarczać ją w pożywieniu lub poprzez iniekcję. Przy zdrowym organizmie dobrze zbilansowana dieta dostarcza optymalne wartości witaminy C i suplementacja nie jest wymagana. Dlaczego ważne jest dostarczanie do organizmu odpowiednich ilości witaminy C i jaka jej forma jest najlepsza?

Funkcje witaminy C w organizmie

Funkcja witaminy C jako remedium na przeziębienie i grypę jest zabiegiem typowo marketingowym, co nie oznacza, że przy tego rodzaju dolegliwościach witamina C szkodzi. Według potwierdzonych badań witamina C pełni jednak szereg istotnych funkcji:

  • obniża ciśnienie krwi;
  • obniża poziom cholesterolu;
  • obniża ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów;
  • przyspiesza gojenie ran;
  • reguluje procesy pochłaniania drobnoustrojów chorobotwórczych przez leukocyty;
  • reguluje wytwarzanie kolagenu;
  • spowalnia starzenie się skóry;
  • uszczelnia naczynia krwionośne;
  • zapobiega krwawieniu dziąseł.

Witamina C – jaka najlepsza?Przede wszystkim jednak witamina C znana jest ze swoich własności antyoksydacyjnych. To właśnie dlatego prowadzone są badania na temat wpływu jej suplementacji na walkę z chorobami nowotworowymi. Jak dotąd nie ma jednoznacznych wyników potwierdzających skuteczność leczenia witaminą C nowotworów, chociaż potwierdzone jest jej działanie profilaktyczne. Witamina C zwalcza wolne rodniki odpowiedzialne za niszczenie DNA zdrowych komórek organizmu, a tym samym obniża ryzyko zachorowania na nowotwory, a także spowalnia starzenie się skóry Ponadto stwierdzono, że podawanie witaminy C w formie iniekcji (zastrzykiem) podnosi skuteczność terapii nowotworowych, ale także obniża przykre skutki takich form leczenia, jak chemioterapia, czy radioterapia.

Zapotrzebowanie i niedobór witaminy C

Zapotrzebowanie na witaminę C u człowieka jest zależne zarówno od wieku, jak i płci, i według najnowszych wskazań dla polskiej populacji wynosi na dobę:

  • 1-3 rok życia – 30 mg;
  • 4-12 lat życia – 40 mg;
  • 13-18 rok życia u dziewczynek 55 mg, a u chłopców 65 mg;
  • kobiety – 60 mg;
  • mężczyźni – 70 mg.

W niektórych sytuacjach zapotrzebowanie na witaminę C może być jednak wyższe i dotyczy szczególnie:

  • nadużywających alkoholu;
  • chorych na cukrzycę;
  • kobiet w ciąży;
  • osób starszych;
  • palących papierosy;
  • cierpiących na nadciśnienie tętnicze;
  • kobiet zażywających hormonalne pigułki antykoncepcyjne;
  • zażywających niektóre leki, w tym barbiturany, sulfonamidy, a nawet aspirynę;
  • żyjący w dużym stresie.

Ponadto narkomani, a także ogólnie ludzie chorzy, którym często witamina C jest przepisywana przez lekarzy.

Skutki niedoborów witaminy C

Do najpoważniejszych szkodliwych skutków niedoboru witaminy C w organizmie, oprócz szkorbutu należy zaliczyć:

  • bóle stawów i mięśni;
  • brak apetytu;
  • infekcje oraz zapalenie błony śluzowej;
  • krwawienie dziąseł;
  • nadczynność tarczycy;
  • nadwrażliwość na stres, potęgowanie stanów depresyjnych;
  • obniżenie odporności;
  • osłabienie;
  • osteoporoza;
  • utrudnione gojenie się ran.

Ponadto przewlekłe niedobory witaminy C wiążą się z ryzykiem wzrostu ciśnienia tętniczego oraz sprzyjają zmianom miażdżycowym oraz nowotworowym.

A co z nadmiarem witaminy C?

Zdrowy organizm sprawnie reguluje wchłanianie witaminy C i nie dopuszcza do odkładania się kwasu askorbinowego w organizmie. Jednakże nadwyżki są wydalane z moczem i bardzo duże dawki witaminy C mogą skutkować nasilaniem się powstawania szczawianów, a w konsekwencji kamicą nerkową. Ponadto mogą wystąpić biegunki, nudności oraz wysypki.
Inaczej jest w wypadku osób cierpiących na anemię sierpowatą, u których przedawkowanie witaminy C może spowodować ostry kryzys komórek sierpowatych.

Produkty żywnościowe bogate w witaminę C

Niewątpliwie witamina C do organizmu dostarczana być musi. Jaka jest jednak jej najlepsza forma?
W wypadku chorób nowotworowych obiecujące wyniki, a potwierdzone przynajmniej w odniesieniu do łagodzenia skutków terapii przynosi iniekcja witaminą C. W odniesieniu do osób zdrowych natomiast, najwłaściwszą formą witaminy C będzie ta zawarta w pożywieniu. Witaminy C próżno szukać w produktach odzwierzęcych, dlatego w prawidłowo zbilansowanej diecie nie może brakować warzyw i owoców.

Największe ilości witaminy C znajdują się w dzikiej róży, czarnej porzeczce, czerwonej papryce oraz w natce pietruszki i w chrzanie. Ponadto w aceroli i hibiskusie, który jest wart polecenia jako dodatek do herbat. Witamina C jest jednak obecna praktycznie we wszystkich warzywach oraz owocach, chociaż jej stężenie bywa zróżnicowane. Dieta bogata w świeże warzywa oraz owoce powinna w sposób optymalny zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na witaminę C, a jeżeli nie są to świeże produkty, to najlepszym sposobem konserwacji jest mrożenie.

Taki sposób przyjmowania witaminy C dotyczy jednak wyłącznie ludzi zdrowych. Osoby schorowane, a także palacze i nie stroniący od alkoholu powinni zadbać o suplementację witaminą C. Warto tutaj wybierać formy z rutyną, ponieważ ta przedłuża działanie kwasu askorbinowego.